Αιτίες, αντιμετώπιση και ο ρόλος της φυσικοθεραπείας
Η νόσος Dupuytren αποτελεί μια προοδευτική πάθηση της παλάμης του χεριού, η οποία οδηγεί σε σταδιακή κάμψη των δακτύλων και περιορισμό της λειτουργικότητας. Πρόκειται για κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενή, ωστόσο με σωστή καθοδήγηση και εξειδικευμένη φυσικοθεραπευτική παρέμβαση μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική βελτίωση.
Στη 
αντιμετωπίζουμε τη νόσο Dupuytren τόσο συντηρητικά όσο και μετεγχειρητικά, με σύγχρονες τεχνικές και εξοπλισμό αποκατάστασης χεριού.
Τι είναι η νόσος Dupuytren
Η νόσος Dupuytren είναι μια καλοήθης αλλά προοδευτική πάθηση της παλαμιαίας απονεύρωσης. Ο ιστός της παλάμης αρχίζει να σκληραίνει και να δημιουργεί «χορδές» (ινώδεις ταινίες), οι οποίες τραβούν σταδιακά τα δάκτυλα προς τα κάτω, κυρίως το παράμεσο και το μικρό δάκτυλο.
Αρχικά εμφανίζονται μικρά οζίδια στην παλάμη, τα οποία με τον χρόνο μπορεί να εξελιχθούν σε σύσπαση και αδυναμία έκτασης των δακτύλων.
Ποιοι εμφανίζουν συχνότερα Dupuytren
Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε συγκεκριμένες ομάδες:
- Άνδρες άνω των 40–50 ετών
- Άτομα με οικογενειακό ιστορικό Dupuytren
- Άτομα βόρειας ευρωπαϊκής καταγωγής
- Διαβητικοί
- Άτομα με χρόνια κατανάλωση αλκοόλ
- Καπνιστές
- Άτομα με επιληψία (λόγω μακροχρόνιας φαρμακευτικής αγωγής)
- Άτομα με έντονη χειρωνακτική εργασία και χρόνια επιβάρυνση των χεριών
Η νόσος δεν σχετίζεται άμεσα με τραυματισμό, αλλά η υπερβολική μηχανική καταπόνηση μπορεί να επιδεινώσει την εξέλιξή της.
Ποια είναι η κύρια αιτία
Η ακριβής αιτία της Dupuytren δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη. Γνωρίζουμε όμως ότι πρόκειται για:
- παθολογικό πολλαπλασιασμό ινοβλαστών
- αυξημένη παραγωγή κολλαγόνου στην παλαμιαία απονεύρωση
- δημιουργία ουλώδους, άκαμπτου ιστού που «συρρικνώνεται» με τον χρόνο
Η πάθηση έχει ισχυρή γενετική βάση, ενώ μεταβολικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες επιδρούν στην εξέλιξή της.
Πότε αντιμετωπίζεται συντηρητικά και πότε χρειάζεται χειρουργείο
Στα αρχικά στάδια, όπου υπάρχουν μόνο οζίδια ή ήπια δυσκαμψία χωρίς σημαντική κάμψη των δακτύλων, η αντιμετώπιση είναι συντηρητική.
Όταν όμως:
- η κάμψη των δακτύλων ξεπερνά τις 30°–40°
- υπάρχει σοβαρός περιορισμός στη λειτουργικότητα
- ο ασθενής δεν μπορεί να ανοίξει την παλάμη πλήρως
- επηρεάζονται καθημερινές δραστηριότητες (πιάσιμο, γράψιμο, εργασία)
τότε συχνά συστήνεται χειρουργική αντιμετώπιση.
Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας στη νόσο Dupuytren (χωρίς χειρουργείο)
Η φυσικοθεραπεία στα αρχικά στάδια μπορεί να:
- διατηρήσει την κινητικότητα των δακτύλων
- επιβραδύνει τη σκλήρυνση των ιστών
- μειώσει τη δυσκαμψία
- βελτιώσει τη λειτουργικότητα του χεριού
Στη εφαρμόζουμε συνδυασμό τεχνικών όπως:
- Εξειδικευμένες ασκήσεις κινητικότητας δακτύλων
- Διατάσεις παλάμης και δακτύλων
- Manual therapy μαλακών μορίων
- Τεχνικές κινητοποίησης αρθρώσεων
- Εργονομική εκπαίδευση για καθημερινές δραστηριότητες
- Εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων για το σπίτι
Φυσικοθεραπεία μετά από χειρουργείο Dupuytren
Μετά από χειρουργική αποκατάσταση (μερική ή ολική απονευρεκτομή), η φυσικοθεραπεία είναι απολύτως καθοριστική για το τελικό αποτέλεσμα.
Ο στόχος δεν είναι μόνο η επούλωση, αλλά:
- η αποφυγή νέας δυσκαμψίας
- η επανάκτηση πλήρους έκτασης
- η αποκατάσταση της δύναμης
- η επαναφορά της λειτουργικότητας του χεριού
Στη χρησιμοποιούμε εξειδικευμένα μέσα αποκατάστασης χεριού:
CPM δακτύλων και καρπού
Η συσκευή συνεχούς παθητικής κινητοποίησης (CPM) επιτρέπει:
- ήπια και ελεγχόμενη κινητοποίηση
- πρόληψη συμφύσεων
- καλύτερη ποιότητα ουλής
- βελτίωση εύρους κίνησης από πολύ πρώιμο στάδιο
Ρομποτικό γάντι χεριού
Το ρομποτικό γάντι βοηθά:
- στην επανεκπαίδευση της κάμψης και της έκτασης των δακτύλων
- στην αύξηση της νευρομυϊκής ενεργοποίησης
- στη σταδιακή επαναφορά της λειτουργικότητας
Θεραπευτικές ασκήσεις
Περιλαμβάνουν:
- ενεργητικές και υποβοηθούμενες κινήσεις
- ασκήσεις λεπτής κινητικότητας
- ενδυνάμωση των μυών του χεριού
- επανεκπαίδευση λαβών (grip training)
Manual therapy και κινητοποίηση ουλής
Εξειδικευμένες τεχνικές για:
- μείωση της σκληρότητας της ουλής
- πρόληψη συμφύσεων
- βελτίωση της ελαστικότητας των ιστών
Γιατί η φυσικοθεραπεία είναι τόσο κρίσιμη
Χωρίς σωστή αποκατάσταση, ακόμη και ένα επιτυχημένο χειρουργείο μπορεί να οδηγήσει σε:
- νέα δυσκαμψία
- περιορισμό κίνησης
- μειωμένη δύναμη
- υποτροπή
Με οργανωμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, ο ασθενής έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να επανέλθει σε φυσιολογική χρήση του χεριού.
Συμπέρασμα
Η νόσος Dupuytren δεν σημαίνει αναγκαστικά μόνιμο περιορισμό. Με σωστή διάγνωση, έγκαιρη παρέμβαση και εξειδικευμένη φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση, μπορεί να διατηρηθεί ή να αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό η λειτουργικότητα του χεριού.
Στη , διαθέτουμε τον εξοπλισμό και την εμπειρία για ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της πάθησης, τόσο πριν όσο και μετά από χειρουργική επέμβαση.
Masmejean E, Tordjman D.[Dupuytren’s disease].,Rev Prat. 2013 Nov;63(9):1263-7, French, PMID:24422298[PubMed – indexed for MEDLINE]
Wagner P, Román JA, Vergara J, Rev Med Chil. 2012 Sep;140(9):1185-90. doi: 10.4067/S0034-98872012000900013, Review, Spanish, PMID:23354642[PubMed – indexed for MEDLINE]
Scand J Prim Health Care.2001 Sep;19(3):186-90,Dupuytren’sdisease, alcohol consumption and alcoholism,Gudmundsson KG1,Arngrímsson R,Jónsson T. Gudmundsson KG, Arngrímsson R, Sigfússon N, Björnsson A, Jónsson T.EpidemiologyofDupuytren’sdisease: clinical, serological, and social assessment. The Reykjavik Study.,J Clin Epidemiol. 2000 Mar 1;53(3):291-6.,PMID:10760640,[PubMed – indexed for MEDLINE]
Von Campe A, Mende K, Omaren H, Meuli-Simmen C.,J Hand Surg Am.Painful nodules and cords in Dupuytren disease. 2012 Jul;37(7):1313-8. doi: 10.1016/j.jhsa.2012.03.014. Epub 2012 May 4.,PMID:22560560[PubMed – indexed for MEDLINE]
Sarig O, Hass A, Weizenbluth M, Oron A.Harefuah.[Dupuytren’s disease]. 2014 Jan;153(1):19-21, 65. Hebrew.,PMID:24605402[PubMed – in process]
