Η ιοντοφόρεση αποτελεί μια εξειδικευμένη τεχνική ηλεκτροθεραπείας που χρησιμοποιείται στη φυσικοθεραπεία για την τοπική μεταφορά φαρμακευτικών ουσιών μέσα από το δέρμα, με τη βοήθεια συνεχούς ηλεκτρικού ρεύματος (γαλβανικού ρεύματος).
Είναι μια μη επεμβατική, στοχευμένη θεραπεία που επιτρέπει την εισαγωγή ιόντων απευθείας στον τραυματισμένο ή φλεγμονώδη ιστό, επιτυγχάνοντας υψηλή θεραπευτική δράση χωρίς ενέσεις ή συστηματική χορήγηση φαρμάκων.

ιοντοφόρεση

Πώς λειτουργεί η ιοντοφόρεση

Κατά την εφαρμογή της ιοντοφόρεσης, ένα ασθενές συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα μεταφέρει ιόντα φαρμακευτικών ουσιών μέσα από το δέρμα προς τους υποκείμενους ιστούς.

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από:

  • την ένταση του ρεύματος

  • τη διάρκεια εφαρμογής

  • την ηλεκτρική αντίσταση του δέρματος και των ιστών

  • το είδος και την πολικότητα του φαρμάκου

Όσο υψηλότερη η ένταση και μεγαλύτερη η διάρκεια (εντός ασφαλών ορίων), τόσο μεγαλύτερη ποσότητα φαρμάκου μπορεί να διεισδύσει σε μεγαλύτερο βάθος.

Φαρμακευτικές ουσίες που χρησιμοποιούνται

Η επιλογή του διαλύματος εξαρτάται από το θεραπευτικό στόχο.
Οι συχνότερες ουσίες που εφαρμόζονται στην ιοντοφόρεση είναι:

  • Ξυλοκαΐνη → τοπική αναλγητική δράση

  • Ασβέστιο → καταπραϋντική επίδραση στο νευρικό σύστημα

  • Λίθιο → αντιφλεγμονώδη δράση

  • Ισταμίνη → αγγειοδιαστολή, βοηθά σε αρθραλγίες

  • Υδροκορτιζόνη → αντιφλεγμονώδης δράση (χρησιμοποιείται συχνά σε τενοντίτιδες)

Η τοπική χρήση μειώνει τον κίνδυνο παρενεργειών, ενώ επιτρέπει πολύ πιο στοχευμένη δράση.

Ενδείξεις χρήσης της ιοντοφόρεσης

Η ιοντοφόρεση εφαρμόζεται σε πληθώρα μυοσκελετικών και νευρολογικών προβλημάτων, όπως:

  • τενοντίτιδα (ώμου, αγκώνα, αχίλλειου)

  • θυλακίτιδα

  • τενοντοπάθεια

  • επικονδυλίτιδα (tennis/golfer’s elbow)

  • αρθραλγίες

  • χρόνια φλεγμονή

  • οίδημα και τοπική ευαισθησία των ιστών

  • μυϊκός σπασμός

  • ουλώδης ιστός

Η θεραπεία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει τοπική φλεγμονή που χρειάζεται στοχευμένη φαρμακευτική δράση χωρίς συστηματική επιβάρυνση.

Πλεονεκτήματα της ιοντοφόρεσης

  • Μη επεμβατική, χωρίς ενέσεις

  • Στοχευμένη χορήγηση φαρμάκου στο προβληματικό σημείο

  • Μείωση φλεγμονής και πόνου

  • Ασφαλής εφαρμογή ακόμα και σε ευαίσθητες περιοχές

  • Μείωση οιδήματος

  • Μυϊκή χαλάρωση και βελτίωση κινητικότητας

  • Συνδυάζεται ιδανικά με άλλες τεχνικές (TENS, manual therapy, TECAR, υπέρηχο)

Αντενδείξεις

Η ιοντοφόρεση δεν εφαρμόζεται σε:

  • δέρμα με εκδορές ή ανοικτές πληγές

  • περιοχές με μεταλλικά εμφυτεύματα κοντά στην επιφάνεια

  • ασθενείς με βηματοδότη

  • εγκυμοσύνη (σε ορισμένες περιοχές)

  • έντονη δερματική ευαισθησία στα φάρμακα που χρησιμοποιούνται